محاله اندكى در بافتها مىماند كه به جدار آنها چسبيده است كه اگر اين امر تكرار شود و اين مواد جمع شوند ، به بدن ضرر مىرساند » . « 1 » د - يارى طبيعت در امراض مهلكه ؛ زيرا برخى امراض هستند كه بسيار صعب است و عوارض آن‌چنان شوكى بر طبيعت وارد مىكند كه طبيعت را به اضطراب مىدارد و در اين صورت چه بسا اصلا طبيعت خود با اعمالش موجب ازدياد مرض شود ؛ چنانچه در بيمارى و با ، فشار بيمارى بر قلب بسيار سنگين است و لذا طبيعت وقتى همراه اخلاط و ارواح و رطوباتى كه همراه وى است به سوى قلب گسيل شود ، نه تنها كارى از او برنمىآيد ، بلكه باعث ازدياد مرض هم مىشود و لذا اطبّاء در اينجا دستور داده‌اند كه رطوباتى كه در بدن به نواحى قلب آمده و در فم معده مجتمع گشته‌اند را بايد با استفراغ و قى دفع نمود تا طبيعت بارش سبك شود و هجوم بر قلب نياورد . « 2 » مقدمه : امور طبيعيه چيست ؟ امور طبيعيه را جمهور اطبّاء چنين تعريف كرده‌اند : « امور طبيعيه ، مباديى است كه وجود بدن بر آن استوار است و قوام بدن از وى است و اگر يكى نباشند ، بدن نباشد » . « 3 » اين امور هفت‌گانه عبارت‌اند از : اركان ، امزجه ، اخلاط ، قوا ، ارواح ، اعضاء و افعال . ابن نفيس علت ناميده شدن اين امور به امور طبيعه را چنين بيان مىكند : « و انّما سمّيت الامور السبعة بها ( امور طبيعية ) لانتسابها الى الطبيعة الانسانية و الطبيعة هى المبدأ الاوّل لحركة ما هى فيه اعنى الجسم الطبيعى و لسكونه بالذات لانّها اما مادة لما هى فيه و هى الاركان و الاخلاط و الاعضاء و الارواح و اما صورة له و هى المزاج و القوى و الحقوا الافعال بها للتعلق الشديد بينها و بين القوى او لانّها غايه لها نفس تلك الحركة » « 4 » كه خلاصه سخن او چنين

--> ( 1 ) . قانون ، چاپ دار الصادر ، ج 1 ، ص 158 . ( 2 ) . رسائل ميرزا محمد تقى شيرازى ، رسالة تسهيل العلاج ، ؟ ؟ ؟ ( 3 ) . ؟ ؟ ؟ ( 4 ) . شرح الاسباب و العلامات ، ص 2 .